Chương 1  ||  Chương 2  ||  Chương 3  ||  Chương 4  ||  Chương 5  ||  Chương 6  ||  Chương 7 
Chương 8  ||  Chương 9  ||  Chương 10  ||  Chương 11  ||  Chương 12  ||  Chương 13  ||  Chương 14  ||  Chương 15 
Chương 16  ||  Chương 17  ||  Chương 18  ||  Chương 19  ||  Chương 20  ||  Chương 21  ||  Chương 22  ||  Chương 23 


CHƯƠNG 6

NÓI HÀNH NÓI XẤU


Quyết tâm cao nhất của tôi - Kết hiệp với Chúa:

"Nhân danh tình yêu vạn năng của Chúa con và là Chúa Trời con- Chúa Giêsu Kitô - trong mục tiêu thực thi Thánh ý Chúa và kết hiệp sâu xa với Ngài- Hôm nay con xin hứa bao lâu con còn sống, con sẽ cố gắng một cách chân thành hơn để tránh nói hoặc làm điều gì có ác ý về người khác hay bất cứ việc gì - dầu trực tiếp hoặc gián tiếp, rõ ràng hay ẩn ý- Vậy, xin Chúa hãy giúp con. Amen."

Nói hành nói xấu là những lời dèm pha người khác hay về một việc gì. Đó là khi chúng ta soi mói một khía cạnh nào trong nhân cách của một cá nhân, biến nó nên tiêu cực bằng cách chê bai hay không tán thành. Thật vậy, một người luôn có ác tâm xết đoán người khác sẽ tạo nên bầu không khi căng thẳng khó chịu cho mọi người. Chúng ta thường phạm tội nói hành nói sấu rất dễ dàng. Nếu ta thành thật xét mình và ý thức hơn về lời nói của mình, ta sẽ khám phá ra rằng mình tiêu cực hơn mình tưởng nhiều. Mặc dù những lời nói xấu không phải lúc nào cũng là tội, nhưng nói chung, nó có phần tai hại. Những phê bình tiêu cực của chúng ta có ảnh hưởng đến nhiều người, làm giảm giá trị của người khác. Tật nói xấu cũng giống như chứng bệnh kinh niên không buông tha chúng ta, và chỉ có liều thuốc thông cảm và yêu thương mới trị được nó. Nếu chúng ta thực sự lắng nghe chính mình, ta sẽ rất ngạc nhiên khi thấy được chúng ta tiêu cực đến mức nào. Chúng ta không thể nên giống Chúa Kitô được nếu ta còn tiếp tục tuôn ra những lời nói xấu anh em mình. Tôi xin được chia sẻ câu chuyện sau đây để chứng minh với bạn rằng kể cả bậc tu trì "hướng thiện" cũng vẫn có thể rất tiêu cực. Một linh mục nọ được mời đến dâng lễ tại nguyện đường của một nữ tu viện trong cộng đoàn. Khi vị linh mục vào phòng mặc áo để chuẩn bị thánh lễ, một nữ tu đã có mặt ở đó để giúp Cha. Sơ nói bằng một giọng dịu dàng và thân mật, "Cha coi, con đã chọn sẵn bộ áo lễ đặc biệt cho Cha đây. Con còn chuẩn bị chén thánh và mở sách lễ sẵn sàng cho Cha. Con cũng đã làm một ly cam tươi để Cha dùng sau thánh lễ." Thấy sơ thật dễ mến nên vị linh mục nghĩ nên tiếp chuyện với bà. Ngài nói, "Tôi được biết Mẹ Bề Trên đã qua đời." Bà đáp, "Thưa Cha, phải." Ngài lại hỏi tiếp, "Thế Sơ có đi dự đám tang không?" Bà lại đáp, "Thưa không ạ, nhưng con thấy không đi cũng được thôi." Thật là tiêu cực!

Lời nói tiêu cực không hẳn là tội lỗi nhưng tốt hơn hết là tránh đừng nói. Ta không nên cho phép sự tiêu cực nằm trong lời nói của mình, ngoại trừ trường hợp liên hệ tới pháp lý- chúng ta sẽ đi sâu vào vấn đề này trong một chương khác.

Sau đây tôi xin đan cử một thí dụ cụ thể để chúng ta thực hành. Bạn sẽ làm gì khi nghe hai người đang nói xấu về một người khác? Giả sử, họ nói: "Người đó không đáng tin cậy. Hắn chỉ biết lo cho bản thân mà thôi!" Bạn đừng nên tiếp thêm vào câu chuyện của họ, nhưng hãy nêu lên một khía cạnh tích cực hơn về người ấy, cho dù họ có đồng ý hay không. Bạn có thể nói: "Nhưng các bạn có biết người mà các bạn vừa nói đến đó, đã ngày đêm chăm sóc cho bà mẹ tàn tật của mình suốt năm năm trời trước khi bà qua đời không?" Bạn không cần phải thuyết phục họ, chỉ cần nêu lên một ưu điểm nào đó thôi để họ kịp ngưng lại. Khi gặp phải người luôn phê bình chỉ trích, buông ra những lời bình phẩm thiếu tế nhị, ta có thể đáp lời họ bằng những câu vô thưởng vô phạt với một thái độ ôn hoà, không tranh chấp, nhất là không đụng chạm đến người nói. Chẳng hạn, bạn có thể nói: "Ồ, tôi không được biết điều đó!", "Thật sao?", "Thế bạn nghe thấy điều đó khi nào?", "Tôi chưa từng nghe nói đến." hay là, "Tôi tin rằng chúng ta đều là những người yếu đuối đáng thương.", "Chúng ta có cái nhìn khác nhau!", "Nếu thật vậy thì xin Chúa giúp anh ta. Anh ấy cần chúng ta cầu nguyện giúp."

Và nếu bạn biết trước rằng có một người nào đó là đề tài cho các cuộc bình phẩm, chê bai, thì xin đừng nhắc đến tên người ấy trong các buổi chuyện trò, vì như vậy chính bạn là người đã dọn đường cho những lời nói xấu ấy.

Một yếu tố quan trọng nữa trong sự dèm pha là những lời nói quanh co, ẩn ý. Có lúc con người chúng ta rất khôn ngoan khéo léo về những gì mình muốn nói. Trong thực tế, đôi lúc chúng ta thật hèn nhát, không nói rõ ràng, minh bạch, mà trái lại, chuyên nói quanh co bóng gió. Chúng ta không dám nói thẳng, chúng ta ám chỉ, nhưng hiệu quả cũng như nhau thôi. Chúng ta phải nhất quyết không để cho những lời tiêu cực phát ra từ miệng chúng ta kể cả những ẩn ý. Đây không phải là việc dễ dàng, nhưng nếu ta muốn tìm kiếm nhân đức dũng cảm, ít ra ta phải thử cố gắng. Đức Chúa Thánh Thần sẽ thực hiện phần còn lại.